Η πείνα είναι ήδη εδώ

Να διανύουμε τον 21ο αιώνα και να λιώνουμε από ανεργία, ανέχεια και φτώχεια. Πού έγκειται ακριβώς η ανθρώπινη πρόοδος;

Όλο και πληθαίνουν οι φωνές για επερχόμενη επισιτιστική κρίση. Αν και η πείνα είναι ήδη εδώ. Γιατί αν δεν είναι πείνα η κατανάλωση άθλιων προϊόντων, αν δεν είναι πείνα το σκοτάδι της ενημέρωσης, της ανύπαρκτης εγχώριας πολιτικής και του υποτιθέμενου πολιτισμού, τότε τί είναι;

Η αρχή όλων των δεινών είναι η κάθε είδους εξάρτηση. Και όσο κυριαρχεί η εξάρτηση, οι ελευθερίες θα συρρικνώνονται.

Μία κοινωνία που περιμένει επιδόματα για να ζήσει, είναι μία ξοφλημένη κοινωνία. Το επίδομα παραμένει η ύστατη και η πλέον επιτυχημένη μορφή εξάρτησης.

Αν δεν ανασύρουμε, όσο είναι ακόμα καιρός, την κακοποιημένη έννοια της αυτονομίας από το χρονοντούλαπο της ιστορίας και δεν αρχίσουμε να εφαρμόζουμε τις στοιχειώδεις αρχές της, τα δεινά όλο και θα γιγαντώνονται.

Ό,τι γίνεται, συμβαίνει ακριβώς για να παταχθεί κάθε είδος αυτονομίας, αυτοδιαχείρισης και αυτοπροσδιορισμού. Οι ελευθερίες υπήρξαν ανέκαθεν το πρόβλημα.

Αν δεν κλείσουμε τα αυτιά μας στα προστάγματα των εξουσιαστών και των πάσης φύσεως «ειδικών», αν δεν παράξουμε την τροφή μας, αν δεν γυρίσουμε την πλάτη στην ανθρωποφαγία των πόλεων, αν δεν θωρακίσουμε έστω την ύστατη στιγμή τις εναπομείνασες ελευθερίες μας, το παιχνίδι είναι χαμένο.

Λέω συχνά ότι ο φυλακισμένος δεν αυτοταΐζεται, τον ταΐζουν άλλοι. Από εκεί ξεκινά κάθε δεινό.

[Δημοσιεύθηκε στο ηλεκτρονικό περιοδικό PolisMagazino]

Μη μας χαρακτηρίσουν

Μπορεί η υγειονομική κρίση να μονοπωλεί εδώ και μήνες στα ΜΜΕ, ωστόσο τα μεγάλα ζητήματα παραμένουν: το δημογραφικό, η καλπάζουσα ανεργία, η επισιτιστική κρίση που πλησιάζει (αν δεν είναι ήδη εδώ), η διαρροή επιστημονικού δυναμικού (κοινώς brain-drain), η ερημοποίηση της ελληνικής υπαίθρου, η καταστροφή θαλάσσιου και χερσαίου φυσικού περιβάλλοντος μέσω φερώνυμων “πράσινων” και αειφόρων παρεμβάσεων, η ανυπόφορη παρακμή των πόλεων (ιδίως των δύο μεγάλων αστικών κέντρων Αθηνών και Θεσσαλονίκης), η κρίση στο Αιγαίο, στην Κύπρο, στα βόρεια σύνορά μας και στην Δυτική Θράκη (με την γείτονα χώρα και τις λυμαίνουσες μεγάλες δυνάμεις για ναυτικά μίλια και ορυκτό πλούτο), το μεταναστευτικό (αναφέρεται συχνά και ως “ανθρωπιστική κρίση”) και η ραγδαία ισλαμοποίηση.

Συνήθως, στρέφουμε το βλέμμα αλλού, μην αντέχοντας να αντικρίσουμε ό,τι μας καταπίνει. Μένουμε απράγμονες και καταπονημένοι μπροστά σε εξελίξεις που αδυνατούμε να ελέγξουμε. Και βουλιάζουμε στην εθνική μας μοναξιά, σε ένα υπαρξιακό τέλμα που παρασέρνει άτομα και συλλογικότητες.

Η εγχώρια ψευδο-πολιτική δεν είναι παρά μία υπόθεση από καιρό τελειωμένη, αφού ψευδο-ηγέτες και ψευδο-κινήματα πόρρω απέχουν από την διεκδίκηση εθνικών συμφερόντων. Άλλωστε, δεν είναι τυχαίο που ακούγεται όλο και πιο συχνά ο σκιώδης όρος «διεθνής παράγοντας».

Ακόμα και ο περιβόητος λαός δεν είναι πια παρά μία συγκεχυμένη και εξουθενωμένη ανθρωπομάζα χωρίς συνείδηση και όραμα. Ποια συνείδηση να περισώσεις μέσα στην ληστρική λαίλαπα ενός απάνθρωπου μορφώματος που ονομάζεται κράτος και ποιο όραμα, σε μία κοινωνία καταρρακωμένη από ανέχεια και εξαπάτηση.

Κι έτσι, συρρικνώνεται ο κρίσιμος αριθμός συμπολιτών που στοχάζεται και ενεργεί βάσει των αξιών της εθνικής ετερότητας, της αυτοδιάθεσης, της αυτονομίας, της αυτενέργειας και του αυτοπροσδιορισμού.

Πολλά είπαμε.  Μη μας χαρακτηρίσουν ηττοπαθείς, απαισιόδοξους και σοβινιστές. Άλλωστε, τί να μας κάνουν οι παραπάνω λεξούλες όταν μόλις και μετά βίας βγάζουμε τον μήνα ή όταν πνίγουμε τον πόνο μας μπροστά από οθόνες με φθηνό περιεχόμενο και κινδυνολογίες «ειδικών» που κατέκλεισαν κάθε εγκεφαλικό κύτταρο, στερώντας μας τα αγαθά της ελευθερίας, της χαράς και της απόλαυσης;

[Δημοσιεύθηκε στο ηλεκτρονικό περιοδικό PolisMagazino]

Ο θάνατος είναι το μόνο παιχνίδι που μας συγκινεί | Οκτάβιο Πας

Σας αρέσει να συναντάτε ανθρώπους που δεν γνωρίζετε;

«Μου αρέσουν οι συναντήσεις με τους ανθρώπους γενικότερα. Δεν μπορώ την τηλεφωνική επαφή π.χ., με απωθεί. Ακόμη προσπαθώ να γράφω με μολύβι. Σκέφτεται αλλιώς ένας άνθρωπος που γράφει με μολύβι. Και οι παλιοί λογιστές που έκαναν λογαριασμούς με το χέρι στο χαρτί είχαν άλλη εντύπωση για την αξία του χρήματος!». (χαμογελάει)

Είναι απειλή η τεχνολογία, αυτή η επίθεση της τεχνολογίας;

«Τίποτε δεν μπορεί να απειλήσει τον άνθρωπο, την ανθρώπινη ψυχή. Η μόνη απειλή του ανθρώπου είναι ο ίδιος ο άνθρωπος. Άρα η τεχνολογία ως τεχνολογία δεν μπορεί να κάνει κακό. Κακό κάνει γιατί ο ίδιος ο άνθρωπος τη χρησιμοποιεί εναντίον του».

Γιατί τη χρησιμοποιεί εναντίον του;

«Προσπαθεί να πετύχει ο άνθρωπος μέσω της τεχνολογίας πράγματα που είναι αδύνατον να πετύχει ως ανθρώπινη οντότητα. Π.χ., να αναπτύξει ταχύτητες που δεν μπορεί να παρακολουθήσει το ανθρώπινο μυαλό. Αυτό οδηγεί τον άνθρωπο σε μια ασάφεια. Όσο πιο μεγάλη ταχύτητα αναπτύσσουμε τόσο χάνουμε την όρασή μας! Δεν βλέπουμε τα “κοντινά”, μόνο τα “μακρινά” διακρίνουμε. Και αυτό μας κάνει να ζούμε με τα “μακρινά” χάνοντας το παρόν, που είναι το ζητούμενο, που είναι η ζωή, που είναι η γέφυρα με το μέλλον. Εν ονόματι του μέλλοντος, να ξέρετε, έγιναν εγκλήματα στη σύγχρονη ιστορία».

Όπως;

«Αυτό επικαλείτο ο σταλινισμός: μια καλύτερη ζωή και θυσίες σήμερα για ένα καλύτερο μέλλον. Μια φοβερή απάτη που οδήγησε εκατομμύρια ψυχές σε πρόωρο θάνατο!».

Πώς καλυτερεύει τελικώς η ζωή, αν καλυτερεύει, αν υπάρχει ελπίδα;

«Η πρόοδος έχει να κάνει με το “κάθε ημέρα”. Όταν ζούμε την ποιότητα στην καθημερινή μας ζωή, αυτό προμηνύει ένα καλύτερο αύριο! Γι’ αυτό επιδιώκω τις συναντήσεις με τους ανθρώπους. Αυτό είναι ποιότητα ζωής: η καθημερινή επαφή με τους ανθρώπους».

Δεν είμαστε παρά η στάχτη του υπεδάφους

i.

Γνώρισα με το σώμα τους ήχους του μεσονυχτίου
τον απόκοσμο βόμβο των κουνουπιών
το σκοτάδι κάθε που ετοιμάζονταν να καταπιεί τη γη

Υπήρξα συνεπής με τη φθορά
και μόνο ο άνεμος, κάποιο ρεύμα απ’ τα δυτικά
ή ο πρωταρχικός νόμος της αδράνειας γνωρίζουν τρόπους
αποδοτικότερους της σιωπής

[ας φανούν τα λόγια αυτά απόρροια
αυθόρμητου εγωισμού]



ii.

Πρώτα η Στροφή του ’31, στη Γυμνοπαιδία αργότερα θ’ αντικρίσω

το παρελθόν και το μέλλον μας. Δεν είμαστε παρά η στάχτη

και η πορσελάνη του υπεδάφους.

Όταν συναντηθούμε η χώρα θα ’χει αλλάξει χέρια
ο πλανήτης θα γίνει το πιο βαρετό μέρος να ζήσει κανείς
κι όλα αθόρυβα θα καταλήξουν στην πλήξη

Θα ’ναι ξημέρωμα όταν συναντηθούμε
απόγευμα μιας εποχής ενδιάμεσης ―
ούτε κρύο ούτε ζέστη
μόνο υγρασία
σαν αγάπη χωρίς παραδοχές
κι αισθήσεις

Κι αν έφευγα σήμερα γι’ αλλού
αν φοβόμουν περισσότερο απ’ όσο τολμώ
αν βιαστικά σμήνη πτηνών, βλαστοκύτταρα
μηχανισμοί αιμοποίησης μας εγκαταλείψουν

αν είναι άλλη χώρα η Ελλάδα την άνοιξη
πάντα στ’ αριστερά μας το κοιμητήριο
γεμάτο λευκό μάρμαρο εισαγωγής



iii.

Κάποτε δεν αντέχεται η καθημερινότητα.
Τα λόγια σας τακτοποιημένα
καθώς οι ζωές σας.

Ένας Μάιος θα μας δικαιώσει όλους.

[Δημοσιεύθηκε και στο ηλεκτρονικό περιοδικό poiein.gr]

Τελευταίο προπύργιο ιδιωτικότητας

Ο αυτοπροσδιορισμός και η αποδοχή του φύλου και της σεξουαλικότητας δεν είναι παρά μία χρονοβόρα, επίπονη και βαθιά υπαρξιακή διεργασία του κάθε ατόμου ξεχωριστά που συντελείται εντός των κοινωνικών δομών και δεν υπόκειται σε νομολογίες και κυβερνητικές αποφάσεις χάριν κάποιας φερώνυμης ελευθεριότητας, αποδοχής της διαφορετικότητας και καταπολέμησης του κοινωνικού ρατσισμού.

Η ανθρώπινη ύπαρξη, η ενηλικίωση και εν τέλει η κατάκτηση της ατομικής ταυτότητας είναι αναμφίβολα διαδικασίες οδυνηρές και η οδύνη δεν μπορεί να περιοριστεί ούτε να κρυφτεί πίσω από νόμους, διατάξεις και ηθικούς νεοτερισμούς. Ο πόνος της ενηλικίωσης και της αυτογνωσίας είναι το τίμημα να υπάρχει κανείς σε κοινωνίες ανθρώπων. Η κατάκτηση της ατομικής ταυτότητας είναι διαδικασία μοναχική που διαμορφώνεται κάθε στιγμή από την κοινωνία αλλά και τη διαμορφώνει.

Τουλάχιστον, οφείλαμε να υποψιαστούμε μία εξουσία που θέλει να «βάλει χέρι» (συνοδεία και των άλλων εξουσιαστών) στο τελευταίο προπύργιο ιδιωτικότητας που μας έχει απομείνει. Η καταστρατήγηση ξεκινά από τα συνεχώς πολλαπλασιαζόμενα κοινωνικά δίκτυα –εγκαινιάζοντας ουσιαστικά την εποχή της μη ιδιωτικότητας– για να θέσει οριστικό τέλος η «επίσημη» κοινοβουλευτική διευθέτηση.

Πόσοι ακόμα θεωρούν ότι οι κυβερνήσεις επιδιώκουν το κοινό καλό ή τρέφουν αγαστά αισθήματα για την κοινωνία και τα προβλήματά της; Στον καπιταλισμό δεν χωράει αγάπη και αποδοχή. Χωράνε μόνο σκοπιμότητες, περιχαράκωση και διαχείριση πληθυσμών και, βεβαίως, το κέρδος. Κέρδος ακόμα κι από την πολιτική εκμετάλλευσης του φύλου και της σεξουαλικότητας. Δεν κάνουν τίποτα για εμάς. Τους ίδιους εξυπηρετούν. Ό,τι βγαίνει προς τα έξω δεν είναι παρά μορφές καταστολής και αποπροσανατολισμού.

Εν ολίγοις, δεν έχουμε σίγουρα ανάγκη τους νόμους τους για να χαρούμε τη ζωή μας ως ετερόφυλοι, ομοφυλόφιλοι, αμφισεξουαλικοί, τρανς ή ό,τι άλλο. Ο αυτοπροσδιορισμός μας δεν αφορά κυβερνήσεις και πολιτικά όργανα. Άλλη μια φορά παίζουν με τα μυαλά και τις αντοχές της κοινωνίας. Σκοπός τους να διαλύσουν οριστικά τους εναπομείναντες κοινωνικούς ομοιοστατικούς μηχανισμούς. Τα χέρια της εξουσίας καλά θα κάνουν να παραμείνουν μακριά από την αναφαίρετη ανάγκη αυτοπροσδιορισμού μας.

Η ωρίμανση της κοινωνίας δεν περνά απαραιτήτως μέσα από το κοινοβούλιο. Το κοινοβούλιο δεν αντιπροσωπεύει απαραιτήτως την δημοκρατία και τη μορφή της πολιτείας μας. Το σύνολο σχεδόν των κοινοβουλευτικών εκπροσώπων ζουν σε άλλον κόσμο. Όχι στο δικό μας. Το παιχνίδι τους χοντραίνει. Και χοντραίνει επικίνδυνα.

Κάθε τόπος ἒχει τό δικό του Τσερνόμπιλ

Τούτος ο τόπος είναι ένας βράχος

σαν σπαθί κοφτερός που σοφός ο καιρός

θα τον κάνει τραγούδι μια μέρα

και θαρθούν εποχές που οι φτωχές μας ψυχές

το σκοπό του θ’ ακούν στον αγέρα

Νίκος Γκάτσος

Θεωρῶ ὅτι ὁ κάθε τόπος ἒχει τό δικό του «Τσερνόμπιλ».
Τρέμω μέ τήν ἰδέα ἑνός ἐφιαλτικοῦ σχεδίου ἀφανισμοῦ τῆς πολιτιστικῆς κοινότητας τῶν ἐθνῶν.
Στή χώρα μας συνέβη πρίν κάποια χρόνια.
Ἒτσι μεταλλάχθηκε ὁ πολιτισμικός ἱστός τῆς χώρας
καί τό pH τῆς κοινωνίας.
Ἒκτοτε ἀκολούθησαν πολιτικές τερατογεννέσεις.
Τελευταῖα ἀσχολοῦνται μαζοχιστικά μέ τό πρωτογενές πλεόνασμα.
Κανέναν δέν ἒχω ἀκούσει νά ψελλίζει ἒστω καί μιά λέξη γιά τό πρωτοφανές πνευματικό ἒλλειμμα.
Μιά τηλεορασόπληκτη κοινωνία «ἐπιβιώνει πνευματικά» χωρίς
νά ἒχει καταλάβει ὅτι ἒχει μεταμορφωθεῖ σέ ζόμπι.
Κάποτε ὁ ἱστορικός τοῦ μέλλοντος γιά νά ἀναγνωρίσει
τήν ἰδιοσυγκρασία τοῦ λαοῦ μας θά πρέπει νά ἀνατρέξει
στίς μετρήσεις τηλεθέασης.
Καί τά παιδιά;
Ἄφρονες Ἕλληνες, παράφρονες πολιτικοί, δέν ἀφουγκράζεστε
τήν ἀγωνία καί τήν ὀργή τους;
Καί ὅλα αὐτά ἐν ὀνόματι μιᾶς ἐπικίνδυνης οὐτοπίας: τῆς ἐξουσίας, ὅποιας ἐξουσίας.
Νά τή χαίρεστε.
Ὃμως: ἡ πολιτική εἶναι ἓρμαιο τοῦ χρόνου.
Ἡ δημιουργική τέχνη εἶναι ἄχρονη.
Καί γιά νά τελειώνουμε: ὁ Παπανδρέου πέθανε, ὁ Βαμβακάρης ζεῖ.

Σταῦρος Ξαρχάκος
Ἀθήνα, 30 Μαΐου 2017

[πηγή: www.musicpaper.gr]

Το μέλλον μας θα έχει πολύ ξηρασία

[Ἡ διαθήκη μου]

Ἀντισταθεῖτε

σ᾿ αὐτὸν ποὺ χτίζει ἕνα μικρὸ σπιτάκι

καὶ λέει: καλὰ εἶμαι ἐδῶ.

Ἀντισταθεῖτε σ᾿ αὐτὸν ποὺ γύρισε πάλι στὸ σπίτι

καὶ λέει: Δόξα σοι ὁ Θεός.

Ἀντισταθεῖτε

στὸν περσικὸ τάπητα τῶν πoλυκατοικιῶν

στὸν κοντὸ ἄνθρωπο τοῦ γραφείου

στὴν ἑταιρεία εἰσαγωγαὶ - ἐξαγωγαί

στὴν κρατικὴ ἐκπαίδευση

στὸ φόρο

σὲ μένα ἀκόμα ποὺ σᾶς ἱστορῶ.

Ἀντισταθεῖτε

σ᾿ αὐτὸν ποὺ χαιρετάει ἀπ᾿ τὴν ἐξέδρα ὦρες

ἀτέλειωτες τὶς παρελάσεις

σ᾿ αὐτὴ τὴν ἄγονη κυρία ποὺ μοιράζει

ἔντυπα ἁγίων λίβανον καὶ σμύρναν

σὲ μένα ἀκόμα ποὺ σᾶς ἱστορῶ.

Ἀντισταθεῖτε πάλι σ᾿ ὅλους αὐτοὺς ποὺ λέγονται

μεγάλοι

στὸν πρόεδρο τοῦ Ἐφετείου ἀντισταθεῖτε

στὶς μουσικὲς τὰ τούμπανα καὶ τὶς παράτες

σ᾿ ὅλα τ᾿ ἀνώτερα συνέδρια ποὺ φλυαροῦνε

πίνουν καφέδες σύνεδροι συμβουλατόροι

σ᾿ ὅλους ποὺ γράφουν λόγους γιὰ τὴν ἐποχὴ

δίπλα στὴ χειμωνιάτικη θερμάστρα

στὶς κολακεῖες τὶς εὐχὲς τὶς τόσες ὑποκλίσεις

ἀπὸ γραφιάδες καὶ δειλοὺς γιὰ τὸ σοφὸ

ἀρχηγό τους.

Ἀντισταθεῖτε στὶς ὑπηρεσίες τῶν ἀλλοδαπῶν

καὶ διαβατηρίων

στὶς φοβερὲς σημαῖες τῶν κρατῶν καὶ τὴ

διπλωματία

στὰ ἐργοστάσια πολεμικῶν ὑλῶν

σ᾿ αὐτοὺς ποὺ λένε λυρισμὸ τὰ ὡραῖα λόγια

στὰ θούρια

στὰ γλυκερὰ τραγούδια μὲ τοὺς θρήνους

στοὺς θεατὲς

στὸν ἄνεμο

σ᾿ ὅλους τοὺς ἀδιάφορους καὶ τοὺς σοφοὺς

στοὺς ἄλλους ποὺ κάνουνε τὸ φίλο σας

ὡς καὶ σὲ μένα, σὲ μένα ἀκόμα ποὺ σᾶς ἱστορῶ

ἀντισταθεῖτε.

Τότε μπορεῖ βέβαιοι νὰ περάσουμε πρὸς τὴν

Ἐλευθερία.

***

[Θὰ σᾶς περιμένω]

Θὰ σᾶς περιμένω μέχρι τὰ φοβερὰ μεσάνυχτα ἀδιάφορος –

Δὲν ἔχω πιὰ τί ἄλλο νὰ πιστοποιήσω.

Οἱ φύλακες κακεντρεχεῖς παραμονεύουν τὸ τέλος μου

ἀνάμεσα σὲ θρυμματισμένα πουκάμισα καὶ λεγεῶνες.

Θὰ περιμένω τὴ νύχτα σας ἀδιάφορος

χαμογελώντας μὲ ψυχρότητα γιὰ τὶς ἔνδοξες μέρες.

Πίσω ἀπὸ τὸ χάρτινο κῆπο σας

πίσω ἀπὸ τὸ χάρτινο πρόσωπό σας

ἐγὼ θὰ ξαφνιάζω τὰ πλήθη

ὁ ἄνεμος δικός μου

μάταιοι θόρυβοι καὶ τυμπανοκρουσίες ἐπίσημες

μάταιοι λόγοι.

Μὴν ἀμελήσετε.

Πάρτε μαζί σας νερό.

Τὸ μέλλον μας θὰ ἔχει πολὺ ξηρασία.

***

(...)

Κάποτε θ᾿ ἀνεβοῦμε καθὼς προζύμι

ὁ σιδερένιος κλοιὸς θὰ ραγιστεῖ

τὰ ὄρη σας ὅπως πυκνὰ σύννεφα θὰ χωριστοῦν

οἱ κόσμοι θὰ τρίξουν

στὶς ἔντρομες αἴθουσες οἱ ρήτορες θὰ

σωπάσουν

καὶ θ᾿ ἀκουστεῖ ἡ φωνή μου:

«Οἱ νέοι πρίγκιπες μὲ σάλπιγγες καὶ νέες

στολὲς

οἱ νέοι συμβουλάτορες οἱ νέοι παπάδες

οἱ πρόεδροι καὶ τὰ συμβούλια καὶ οἱ ἐπιτροπὲς

ὅλοι οἱ μάγοι προφεσόροι...»

Περιμένετε αὐτὴ τὴ φωνή.

Ἔτσι θ᾿ ἀρχίζει.

* [απόσπασμα από το ποίημα Τὸ σχῆμα μου

της συλλογής Κατὰ Σαδδουκαίων]

[Μιχάλης Κατσαρός, 1921(;) – 1998]

[εικόνα: Τάκης Τλούπας]

Τρύπα

        από μια φράση του Γιώργου Σκαμπαρδώνη

«Η επανάσταση δεν είναι παίξε-γέλασε.
Δεν είναι τρύπα ο μαρξισμός να μπαινοβγαίνεις.
Τουλάχιστον εμείς αγωνιστήκαμε
κι αν αποτύχαμε, ας όψονται τα λάθη.
Να δούμε τί θα κάνουν κι οι νεότεροι»,
έλεγε ο μπάρμπας μου ο Θανάσης,
χρόνια και χρόνια μ’ εξορίες και υπέρταση.

Οι νεότεροι λοιπόν είμαστε εμείς.
Καλά διαχειριζόμαστε τα κληρονομημένα.
Γενιά-γενιά αυγαταίνει η αποτυχία.

[Σταύρος Ζαφειρίου, Τα Κατοικίδια,

ενότητα Με τις σκιές (ζ’), 1997]

Η δική μας έξοδος

Διανύουμε τις πρώτες ζεστές ημέρες του Ιούλη. Κάποια πρωινά, το φως του ήλιου είναι τόσο έντονο που με δυσκολία μπορείς να κρατήσεις τα μάτια σου ανοιχτά. Τα αφόρητα απ’ την κάψα μεσημέρια διαδέχονται την κατευναστική δροσιά της νύχτας. Πόσα και πόσα δεν έχουν γραφτεί για την ομορφιά του ελληνικού καλοκαιριού. Ακόμα κι η περιβόητη Ευρώπη, η κόρη του Αγήνορα και της Τηλέφασσας, καλοκαίρι φαίνεται να συνάντησε τον μεταμορφωμένο σε ταύρο Δία, απολαμβάνοντας την βόλτα της στην ελληνική εξοχή.

Δεν ξέρω τι συνέβαινε στο παρελθόν, αλλά πάνε πέντε σχεδόν χρόνια που οι εποχές γλιστρούν μέσα απ’ τα χέρια μας χωρίς να τις γευόμαστε. Λες και ηττηθήκαμε από την λαίλαπα της πολιτικής ασχήμιας και θεωρήσαμε ουσιώδη τα ανούσια και σημαντικά τα ασήμαντα. Ζαλισμένοι από σενάρια καταστροφής, το ενδιαφέρον μας στράφηκε στην κακεντρέχεια των διεθνών καταπιεστών, περιορίζοντας την έφεσή μας στην ομορφιά της ζωής.

Οι οθόνες κατακλείστηκαν από δύσμορφα πρόσωπα εκπροσώπων των ευρωπαϊκών κρατών που συνεδριάζουν για το μέλλον μας. Οι περισσότεροι μοιάζουν άνθρωποι αποκομμένοι απ’ τη ζωή, άψυχοι, σα να γεννήθηκαν γέροι μαζί με τα καθωσπρέπει ρούχα τους και τα χοντρά γυαλιά τους. Κι αναρωτιέμαι, ποιος τους διόρισε όλους αυτούς και τους έδωσε το δικαίωμα να καθορίζουν τις τύχες μας; Και για να μιλήσω πιο ανθρώπινα, ποιος από τους ευρωπαίους εταίρους μοιάζει να έχει νιώσει τον έρωτα, την ομορφιά των εποχών ή τις εσώτερες “διαπραγματεύσεις” των συναισθημάτων του;

Η Ευρώπη πάρθηκε μία φορά και προσφέρθηκε από τον πατέρα των θεών και των ανθρώπων πρωτίστως στους Έλληνες. Στο χέρι μας είναι να αντισταθούμε στον βίαιο εκπατρισμό της. Η δική μας έξοδος μπορεί να μην είναι από το ευρώ και την κοινή ευρωπαϊκή πολιτική, αλλά θα είναι σίγουρα από την κλειστοφοβία που προσπαθεί εντέχνως εδώ και χρόνια να μας επιβάλει η κακή, ψυχρή κι ανάποδη νοοτροπία των βορείων. Η υπεραξία αυτού του τόπου παραμένει η ομορφιά των εποχών και η ανάγκη μας να την ζήσουμε μέχρι τέλους. Ο δικός μας πλούτος δεν προσμετράται με χρηματοπιστωτικές μονάδες, στατιστικά νούμερα και grexit. Ο πλούτος μας εδράζει στην καρδιά μας και αντικατοπτρίζεται που και που στα μάτια μας και στο χαμόγελό μας!

Ζητούνται άνθρωποι

Όχι απαραίτητα ετοιμόλογοι και σίγουρα όχι μικροπρεπείς. Ούτε και ‘κείνοι που έχουν πάντα κάτω από τη γλώσσα μιαν απάντηση. Χορτάσαμε πεπειραμένους και έμπειρους. Κι από εκείνους που έχουν μια γνώμη για τα πάντα. Μπουχτίσαμε από τενεκεδένια φερέφωνα κι ανέραστους υποτακτικούς και ακολούθους. Αηδιάσαμε από σικέ πολιτευόμενους και μικροαστούς ηγεμονίσκους. Από ξινούς εργατοπατέρες, καλοζωισμένους νεόπλουτους, αυθάδεις διορισμένους και δουλοπρεπείς υπαλλήλους. Ντραπήκαμε για λογαριασμό εκείνων που δήλωναν αρμόδιοι και υπόσχονταν ένα μέλλον όπου θα μας χωρά όλους. Αγανακτήσαμε μ’ εκείνους που φαίνονταν ώριμοι, ικανοί, σπουδαγμένοι, ετοιμοπόλεμοι, αφήνοντας στο πέρασμά τους καμένη γη κι από κάτω την υπογραφή τους. Νιώσαμε καλά στο πετσί μας τι πάει να πει αντιπρόσωπος κεντρικής εξουσίας και πως στήνεται το παιχνίδι περιφέρειας και τοπικής αυτοδιοίκησης. Τι σήμαιναν οι χρωματισμένοι διορισμοί, οι διευθετήσεις και τα παράθυρα του νόμου. Ένα γελοίο σκηνικό. Ένα υπερμέγεθες πλιάτσικο σαράντα και πλέον χρόνων. Με πρωταγωνιστές αυτούς και κομπάρσους πολλούς από ‘μας. Να πως κατάντησαν κομπάρσο τον πρωταγωνιστή του παιχνιδιού: ταΐζοντάς τον προσωπικές αυταπάτες, κενές υποσχέσεις, άθλιες πολιτικές, ψεύτικο χρήμα, επίπλαστη ευμάρεια, τριτοκοσμική εκπαίδευση, ηλίθια τηλεθέαση, ευτελείς διασκεδάσεις, μπουζουκομάγαζα, κλαμπάκια και τόνους ναρκωτικών, καφεΐνης και οινοπνεύματος.

 

Ζητούνται άνθρωποι που γύρισαν κάποτε την πλάτη σε όλα αυτά και δεν τους περισσεύουν πια λόγια. Που θέλουν να μιλήσουν απλά, χωρίς σκοπιμότητες και ιδιοτέλειες. Που μπορούν ακόμα να χλευάσουν το απάνθρωπο, το υποκριτικό, το μικροπρεπές, την υποταγή και την εξάρτηση από πολύχρωμους παράγοντες, προεκλογικές υποσχέσεις και φτηνιάρικα βολέματα. Ζητούνται άνθρωποι που ‘ναι από μόνοι τους Απάντηση. Που η ζωή τους η ίδια είναι Άποψη και ικανή να εμπνεύσει και να χαρίσει ελπίδα. Ζητούνται εκείνοι που δεν ξέχασαν τι σημαίνει αθωότητα κι ότι η ευτυχία είναι συνώνυμο της ευαισθησίας και της απλότητας. Εκείνοι που δεν αγνόησαν το παιδί που κρύβουν μέσα τους και λάτρεψαν το αυθόρμητο παιχνίδι της ζωής, τη φύση και την υγεία. Ζητούνται εκείνοι που πόθησαν την μυρωδιά της γης και αναζητούν την επαφή με το χώμα και τους καρπούς του. Εκείνοι που μεταποιούν τη σιωπή σε ομορφιά. Που διδάσκονται στη μοναξιά τους πόσο πολύτιμη είναι η συνύπαρξη και περισυλλέγουν κάθε τόσο τα κομμάτια τους, συνθέτοντας ξανά και ξανά τον εαυτό τους. Ζητούνται άνθρωποι που δεν υπερτιμούν το είναι τους κι ούτε το αφήνουν να κυλήσει στα χαμηλά. Που μοιράζουν ματιές, αντί χειραψίες, χαμόγελα και αγκαλιές αντί λέξεις. Άνθρωποι που διατηρούν τη δροσιά τους σε καιρούς άνυδρους και την σοφία τους ως το μόνο τους όπλο απέναντι στην ανοησία των άλλων. Ζητούνται υπερασπιστές και θεματοφύλακες. Ζητούνται νέοι όλων των ηλικιών για την επανίδρυση αυτού του τόπου.

Έλλειμμα

Αυτό που λείπει από μικρές ταλαιπωρημένης κοινωνίες σαν τη δική μας, είναι οι δημιουργικές παρέες. Λείπουν οι μερακλήδες των αξιόλογων ιδεών, της δημιουργικής γκρίνιας, του διδακτικού χιούμορ, της καλής συντροφιάς, της ουσιαστικής συμπαράστασης. Γνώρισε άραγε ποτέ αυτός ο τόπος περισσότερη κατήφεια, θλίψη και αδιαφορία;

Αναισθησία

 

 

Το αλκοόλ είναι η αναισθησία που χρησιμοποιούμε

για να αντέξουμε την εγχείρηση της ζωής

 

[George Bernard Shaw]

Παραπλανημένοι υπήκοοι ή συνειδητοί πολίτες;

«Φοβάμαι ότι η Ελλάδα ήδη έχει χάσει την οντότητά της... Ακόμα και οι ίδιοι οι άνθρωποι έχουν αλλάξει... Αν εξακολουθήσουν τα πράγματα να είναι έτσι και ο λαός να μην αντιδρά και οι πολιτικοί να είναι δήθεν πολιτικοί, πολιτικάντηδες, να είναι αυτοί που είναι, τα πράγματα θα χειροτερέψουν και η Ελλάδα θα γίνει ένα τουριστικό ξενοδοχείο ας πούμε. Τα σημαντικά πράγματα θα πέσουν στα χέρια ξένων εταιριών, οι Έλληνες θα είναι διευθυντές ξενοδοχείων και γκαρσόνια, χορευτές στα καμπαρέ κ.λπ.». Απόσπασμα συνέντευξης που παραχώρησε ο Κορνήλιος Καστοριάδης σε εφημερίδα του Σύδνεϋ τον Αύγουστο του 1991... Εικοσιένα χρόνια αργότερα κι η χώρα ρημάζει αφημένη στο έλεος των διεθνών αφεντικών της.

Εγχώριοι και διεθνείς αναλυτές κάνουν λόγο για οριστική κατάρρευση του σύγχρονου πολιτικού κατεστημένου. Άλλοι, λιγότερο μετριοπαθείς, θεωρούν τη δημοσιοοικονομική στενωπό της χώρας ως μεταβατική περίοδο προς μία μελλοντικά εξυγιασμένη οικονομία. Το ερώτημα, ωστόσο, αν μαζί με την εξυγίανση της οικονομίας εξυγιανθεί και η γενικότερη ζωή των Ελλήνων, προς το παρόν παραμένει αναπάντητο. Δημοσιογράφοι, μέσα παραπληροφόρησης και εταιρείες δημοσκοπήσεων δίνουν τον παλμό της επικαιρότητας. Όταν η μεγαλύτερη μερίδα του πληθυσμού βάλλεται από ανεργία, φτώχεια και εξαθλίωση εκείνοι επιμένουν ν’ ανεβοκατεβάζουν ποσοστιαίες μονάδες, να συζητούν για το αναπτυξιακό μέλλον του τόπου και να προσθαφαιρούν κόμματα απ’ τα βουλευτικά έδρανα… Εφτά, οχτώ ή εννέα θα είναι τα κόμματα στην νέα μνημονιακή Βουλή της κατεχόμενης Ελλάδας;..

Ας έχουμε στο πίσω μέρος του μυαλού μας την πιθανότητα να μην προκηρυχθούν τελικά εκλογές. Κι αν εν τέλει αποφασιστούν ημερομηνίες, ας μην γελιόμαστε, δεν πρόκειται ν’ αλλάξει τίποτα. Τί άλλο πρέπει να ζήσουμε για να συνειδητοποιήσουμε το πολιτικό μας τέλμα; Πόση εξαπάτηση μπορεί να χωνέψει το άμοιρο μυαλό μας για να καταλάβουμε το ψεύδος της εκλογικής διαδικασίας και ότι οι αντιπρόσωποι εκλέγονται πολύ πριν εκλεχθούν από τον λαό; Ο αυξανόμενος αριθμός κομμάτων στη Βουλή δεν είναι δείγμα δημοκρατίας και πολυφωνίας, όπως θέλουν πολλοί να υποστηρίζουν, αλλά δείγμα διχασμού και σύγχυσης. Φτάσαμε στο σημείο ο καθένας να ορίζει ένα δικό του κράτος δικαίου, μία δική του οικονομική πολιτική, μία δική του δημοκρατία που έχει ως βάση τα ιδιοτελή συμφέροντα της κάστας που εξυπηρετεί. Είναι πλέον φανερό ότι αυτός ο τόπος δεν αντέχει άλλες τέτοιες δημοκρατίες. Τις δοκίμασε όλες…

Πράγματι, δεκαετίες τώρα η ελληνική κοινωνία βίωνε το φαντασιακό του δυτικού μοντέλου ζωής ως τη μόνη μεταπολεμική και μεταπολιτευτική οδό σωτηρίας. Δεκαετίες παραλογισμού που αντί για ευτυχία προσέφεραν απλόχερα ασθένειες, αυτοκτονίες, κοινωνικά και ψυχολογικά αδιέξοδα. Ωστόσο, αν εξετάζαμε με μεγαλύτερη προσοχή τις εν γένει πολιτικές εξελίξεις, θα διαπιστώναμε με κάποια δυσφορία ότι, ο δυτικός κόσμος (οι πολιτικές-μαμούθ της «βρετανικοαμερικανικής συμμαχίας») δεν πλάστηκε για να ευτυχίσει. Είναι ένας κόσμος γαλουχημένος με αίμα, εκβιασμό και μονομερείς σκοπιμότητες που κατάφερε να μεταλλάξει συνειδητά τους πολίτες του σε ακόρεστους βαριεστημένους υπηκόους, έτοιμους να πέσουν ανά πάσα στιγμή με τα μούτρα στην ύλη. Και μετά από τόση εξαπάτηση, είναι απορίας άξιο πως ένας τόπος μιας χούφτας ανθρώπων κατάφερε να γίνει ο βραχνάς της διεθνούς οικονομίας…

Είχαμε πειστεί ότι το παν ήταν να μπούμε στη γραμμή παραγωγής και κατανάλωσης άχρηστων προϊόντων και υπηρεσιών και ότι μόνο μία ζωή υπαλλήλου μπορούσε να μας εγγυηθεί αταραξία και μακαριότητα. Δυστυχώς, ακόμα και σήμερα συσχετίζουμε την ανάπτυξη με την βιομηχανία και την διεκδίκηση υπαλληλικών θέσεων σε δημόσιους και ιδιωτικούς μισθωτές, αφήνοντας πίσω μας την ύπαιθρο, προς αναζήτηση ονείρων στα αστικά κέντρα Ελλάδας και εξωτερικού. Το 1872 ο μεγάλος διανοητής Φρίντριχ Νίτσε στο κείμενό του με τίτλο “Το κράτος στους Έλληνες” έγραφε: «Όλοι βασανίζονται να διαιωνίσουν με άθλιο τρόπο μια άθλια ζωή• αυτή η φοβερή ανάγκη τους οδηγεί να κάνουν μία εξουθενωτική εργασία, την οποία θαυμάζει κάθε τόσο ο εκμαυλισμένος από τη θέληση άνθρωπος ή ακριβέστερα ανθρώπινος νους, σαν να είναι κάτι αξιοσέβαστο». Αγνοώντας τις περισσότερες φορές τον αναλώσιμο χαρακτήρα της ζωής μας μέσα στο τραγικό παιχνίδι που έστησαν για πάρτη μας οι εξουσιαστές αυτού του κόσμου.

«Ένας λογικός και φυσιολογικός άνθρωπος δεν έχει καμία ανάγκη να ζει μ’ ένα ρολόι στο χέρι και να βλέπει τί ώρα είναι...», θα πει ο Καστοριάδης. «Το δυτικό προλεταριάτο είναι ένα κοινωνικό δημιούργημα ανθρώπων οι οποίοι έχουν μάθει ότι, τουλάχιστον 12 στην αρχή, 10 μετά, 8 στο τέλος ώρες την ημέρα, όλες τους οι σωματικές κινήσεις και η πνευματική τους προσοχή είναι αποκλειστικά αφιερωμένες σε ένα και μόνο αντικείμενο, που πρέπει να το χειριστούν με τη μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια για να βγει ένα ορισμένο αποτέλεσμα» (“Η δύση και ο τρίτος κόσμος”, απόσπασμα ομιλίας, Ηράκλειο 1991).

Σ’ έναν τόπο όπου οι υπήκοοί του συνήθισαν να σκύβουν το κεφάλι σε μισθωτές, δανειστές, πολιτικάντηδες και φλύαρα ανθρωπάρια όλων των ειδών, πόσο εύκολο είναι ν’ αλλάξουμε ρότα ζωής κι απ’ την αυταπάτη της φθηνής καλοπέρασης και της αυθαίρετης μεζονέτας να περάσουμε στη συνειδητή διεκδίκηση της ζωής μας; Πόσο εύκολο είναι να αντιστρέψουμε τα δεδομένα μιας κοινωνικής, πολιτικής, ηθικής και πολιτισμικής παρακμής, δίνοντας επιτέλους χώρο στο νέο αίμα που ‘χει κάνει την εμφάνισή του εδώ και καιρό; Και τελικά, πόσο έτοιμοι είμαστε να απεκδυθούμε τη ρετσινιά του υπηκόου και του υποτελή; Το μεγάλο στοίχημα αυτού του τόπου δεν έχει ακόμα παιχτεί. Οι μεγάλες απαντήσεις δεν έχουν ακόμα δοθεί. Η αξιοθαύμαστη δύναμη αυτού του λαού δεν έχει ακόμα φανεί. Παρόλο που ο χρόνος έχει στενέψει επικίνδυνα, οι συνθήκες είναι ήδη ευνοϊκές. Απαιτείται παρατήρηση, προβληματισμός και εγρήγορση την πιο κατάλληλη στιγμή.