Θερινά

όσα οι άνθρωποι χάνουν
στον εγκλεισμό των αστικών κέντρων
τα αναζητούν μάταια
στον συνωστισμό
μιας ταλαιπωρημένης ακτής

~

μάνα θάβει το παιδί της στην άμμο
κάτω από πέλματα 
και αποτσίγαρα 

~

ασθενικά νέφη στον ουρανό
πλεούμενα σε κάθε σημείο του ορίζοντα —

θύματα όλοι μας
του ελληνικού καλοκαιριού

~

φαλακροκόρακες και ασημόγλαροι
αναζητούν τη λεία τους

είμαστε η λεία
μιας ανελέητης θερινής ραστώνης

~

ζευγάρια
δολοφονούν τον έρωτά τους
σε απόμερες ακτές

~

προορισμοί διακοπών
που δεν περιμένουν κανέναν

~

η παράνοια
να βρεθούμε με κάθε τίμημα
δίπλα στο κύμα

~

τα καλοκαίρια
θέτουν τη γνώση σε λήθαργο

Απολογισμός

Ιανουάριος. Σκιτσάρω τοπία ανύπαρκτα. Ο χειμώνας μετατρέπει τον κόσμο σε πληγή. Ταυτίζομαι με εκείνα που αγαπώ. Περισσότερο ταυτίζομαι με εκείνα που μισώ. Αγαπώ σημαίνει δολοφονούμαι. Σημαίνει δεν υπάρχω.

Φεβρουάριος. Θα έρθει η στιγμή όπου όλα θα επιστρέψουν. Όλα εκτός από τον άνθρωπο. Συμβαίνει κάθε τόσο ένα θαύμα που αδυνατούμε ν’ αντικρίσουμε. Χάθηκαν πολλές ζωές μ’ αυτόν τον τρόπο. Θέλω μια δύναμη να με σηκώσει κι έρχονται παραδοξότητες.

Μάρτιος. Επικοινωνώ με στοιχεία κρυμμένα στους ανθρώπους. Σπανίως φανερώνονται οι πληγές μας. Σπανίως κρύβονται. Ό,τι βρίσκεται στις σελίδες των βιβλίων επιτείνει την ματαιότητα. Δεν είμαι τίποτα περισσότερο από τρυφερό μαρτιάτικο γρασίδι.

Απρίλιος. Υπακούω στην ανάγκη μου να κάνω τα πάντα χωρίς να κάνω το παραμικρό. Μία πρόφαση οι στίχοι. Μια φθηνή δικαιολογία η ποίηση. Τίποτα δεν με κρατάει στη ζωή, παρά μόνο κάποιες αυθόρμητες στιγμές που ξεχνάω ποιος είμαι.

Μάιος. Βιώνω το βάρος μιας ηλικίας καταραμένης. Ερχόμαστε από μεγάλη μοναξιά. Πορευόμαστε προς την αιώνια Κοινωνία. Θα έρθει καιρός όπου τίποτα δεν θα μας αποτρέπει από την άνοδο.

Ιούνιος. Ζητώ λίγη ομορφιά πριν κοιμηθώ, πριν χαθώ, πριν εκλείψω. Ο Παράκελσος μού επισημαίνει έναν βίο που απώλεσα. Ακόμα και το ταπεινότερο στοιχείο γύρω μου φέρει εντός του την βεβαιότητα μιας κρυφής υπεροψίας.

Ιούλιος. Ο φόβος γίνεται σύντροφος. Κοιμάμαι και ξυπνάω μαζί του. Είμαστε ξύλινες εξέδρες που οδηγούν στην άβυσσο. Πεθαίνουμε αποδοτικότερα τα καλοκαίρια.

Αύγουστος. Η μοναξιά φοράει μαύρα εσώρουχα και καπνίζει — ἔρημός ἐστιν ὁ τόπος καὶ ἡ ὥρα ἤδη παρῆλθεν. Ο Αύγουστος στην πόλη ένα βρόμικο σάβανο για νεκρούς και άφραγκους. Καταναλώνομαι απερίσκεπτα.

Σεπτέμβριος. Φουσκωμένα ποτάμια οι ζωές μας. Μία εκ γενετής τυφλότητα μάς καθιστά ακούσια θύματα. Σχεδόν ανόητους. Νυχτώνουν κάποτε και οι στιγμές μας. Υπάρχει μια μυστική ειρήνη μέσα σε τόσο πόλεμο.

Οκτώβριος. Με κούρασε η γραφή και η τυχαία κουβέντα. Μίλα μου κι άσε με να σωπαίνω. Ούτε η σιωπή με παρηγορεί. Περισσότερη η ζωή από τις λέξεις μου. Πάντα εκείνη θα κερδίζει το χαμένο έδαφος του στοχασμού μου.

Νοέμβριος. Κρατώ σημειώσεις για την ψευδαίσθηση των εξεγέρσεων. Όσοι μιλούν για το ψέμα, αγνοούν ότι όλα είναι Αλήθεια. Η μάνα, συνώνυμο μοναξιάς. Πορεύομαι ως μηδενιστής με νου σακατεμένο.

Δεκέμβριος. Υπάρχει ένα σημείο όπου δεν περισσεύει τίποτα να πεις ή να γράψεις. Όλα μιλούν μια δική τους γλώσσα. Ακόμα και τα ξερά φύλλα στη ρίζα της ροδιάς. Δεν έχεις τίποτα να βρεις αναζητώντας με.

Μοιρασμένο φως

Τρίτη απόγευμα με καφέ στο μπαλκόνι, τον χειμαρρώδη λόγο της Μήτσορα στη “Σκόρπια Δύναμη” απ’  τις εκδόσεις Οδυσσέας του ’82, παραδίπλα η ταλαιπωρημένη απ’ το φετινό κρύο αλόη μαζί με μια γλάστρα ροζέ κυκλάμινα εισαγωγής, ο ακατανόητος ήχος της γειτονιάς όπως αντηχεί στα τσιμέντα, τα κλειστά μαγαζιά της Δελφών και της Σόλωνος, το σκήνωμα μιας πόλης που παρέμεινε τραγική επαρχία, η παρούσα και η μέλλουσα κρίση ανθρώπων, χρημάτων, περιβάλλοντος, το παραμύθι ενός πάντα επικείμενου πολέμου που σκιάζει τον κατ’ εξακολούθηση πόλεμο της καθημερινότητας, οι νεκροί μας και οι εναπομείναντες ζωντανοί, η είδηση αυτοχειρίας φοιτητή στην Πάτρα, η αυτιστική δικαιοσύνη των καταφρονεμένων, η από αιώνων τυραννία των εξουσιών, η μοναξιά που έγινε συνήθεια, ο κακοφορμισμένος εγκλεισμός εαυτού και αλλήλων, οι σκέψεις σου μες στις δικές μου σκέψεις, το μοιρασμένο φως και το αδιαίρετο σκοτάδι, η Ελλάδα που πορεύεται από χειμώνα σε χειμώνα κι ένα τσιγάρο που κάηκε στα δάχτυλα πριν προλάβω να φυλακίσω λίγο απ’ τον καπνό του στα σωθικά μου

Δεν είμαστε πλασμένοι να γράφουμε

Ποίηση σαν πεζό και πεζό σαν ποίηση. Μάλλον, το ζητούμενο παραμένει –η πάντα δύσκολη στον ορισμό της– ποιητικότητα. Η ενάργεια και η διεισδυτικότητα της έκφρασης. Εντούτοις, σπανίως δείχνω υπομονή σε εκτενή αναγνώσματα.

***

Ακόμα κι αν μπορεί ο καθένας να συντάξει κείμενο, η γραφή –ως ουσιαστική δημιουργία– αφορά λίγους. Ελάχιστους. Είναι ένα είδος αφιέρωσης. Μία παράδοξη, σχεδόν απάνθρωπη, ροπή. Μία ακατανόητη εδώ και αιώνες τάση του είδους μας. Ένας παραλογισμός που μπορεί αργά ή γρήγορα να σε καταστρέψει. Η γραφή είναι μία διαρκής άσκηση, όμοια προσευχής, η οποία απαιτεί απομόνωση, πολύτιμο χρόνο, αφοσίωση και ένα είδος «αθόρυβου» μισανθρωπισμού. Δεν είμαστε πλασμένοι να γράφουμε. Δεν είμαστε προγραμματισμένοι να στέκουμε για μήνες, χρόνια, δεκαετίες πάνω από σελίδες ή μπροστά από οθόνες και πληκτρολόγια. Όπως δεν θα προέτρεπα κανέναν να γράψει. Δεν θα ενθάρρυνα κανέναν να γίνει ποιητής. Η εμφάνιση ενός ποιητή είναι μεν αναγκαία (αγνοώντας το γιατί), παραμένει, ωστόσο, φαινόμενο χαοτικό και σπάνιο. Πάντως, η γραφή και κάποτε η ανάγνωση αποτελούν προϊόντα της πτώσης μας.

[Συνέντευξη που δημοσιεύθηκε 

στο λογοτεχνικό ιστολόγιο selidestexnis]

Παλλόμενο χάος

Κάποτε είναι απαραίτητος και ο φόβος, αλλά υποδυόμαστε τους ατρόμητους και τους άφθαρτους. Ωστόσο, το παρόν και το μέλλον θα παραμείνουν ες αεί αβέβαια. Όπως δεν είναι βέβαιο πόσο θα μας ανέχεται ακόμα ο πλανήτης. Όσο για την τεχνολογία, μάς έχει γραπώσει για τα καλά στα πανίσχυρα σαγόνια της. Παραλύουμε, παραδομένοι στους αλγορίθμους, στην εικονική πραγματικότητα και την ψηφιακή παρακολούθηση. Τελικά, το μόνο στίγμα που θα αφήσουμε πίσω μας θα είναι το ψηφιακό. Ποιος, λοιπόν, μπορεί να είναι ο ρόλος της ποίησης μέσα στο παλλόμενο χάος που βιώνουμε καθημερινά; Ποιος ευκαιρεί σήμερα να σταθεί σε μια γωνιά για την προσευχή του, για να ευκαιρήσει για την ποίηση;

[Δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο cityportal.gr]

Ασεβείας γραφή

Και υποπέσαμε ξανά στην ευκολία μιας προ αιώνων πολεμικής εναντίον της Ορθόδοξης Λατρείας. Ίσως τελικά ένας από τους ρόλους της Εκκλησίας (καταχρηστικά αναφέρονται ως εκκλησία μόνο οι ρασοφόροι) είναι να δέχεται ανηλεώς τα πυρά του κοινωνικού σώματος, εν είδει εκτόνωσης.

Ενός κοινωνικού σώματος που άλλοτε λογίζεται ένθεο κι άλλοτε άθεο, λες και η προγονική λατρεία εκφράζεται με υποκειμενικά κριτήρια και αφορά μεμονωμένα άτομα και άκαπνες ιδιωτικές ζωές.

Πάντως, τους τελευταίους μήνες, η αποδόμηση των τυπικών της Ορθόδοξης Λατρείας από μερίδα ψευδο-προοδευτικών και ορισμένων μέσων ενημέρωσης –με πρόσχημα την υγειονομική κρίση– δεν έχει προηγούμενο. Γεγονός μάλλον αδιανόητο στο παρελθόν.

Όχι γιατί σήμερα πορευόμαστε προς έναν όλο και πιο εκλογικευμένο εκσυγχρονισμό, αλλά γιατί κάποτε τα συστατικά μιας κάποιας ετερότητας υπήρξαν ιερά και αδιαπραγμάτευτα.

Είναι γνωστή η στάση των πρώτων Ελλήνων απέναντι στη βλασφημία και την εξύβριση των Θείων. Αποτέλεσμα όμως της Ύβρεως είναι η Άτις, όπου μέσα στην θολούρα της περισπούδαστης αλαζονείας μας, εκφραζόμαστε με περισσό θράσος. Το σχήμα συμπληρώνει η Νέμεσις και η Τίσις, γεγονός αδιάφορο για τους νεοέλληνες.

Μπορεί με τα δεδομένα του σήμερα να φαντάζει ακραίο, αλλά η διακωμώδηση, η εξύβριση και η αμφισβήτηση του Θείου και των ιερών τελετών που το περιβάλλουν απαγορευόταν δία νόμου, επιφέροντας σε πολλές περιπτώσεις εξορία και θάνατο. Χαρακτηριστική η περίπτωση του Θεσσαλού βασιλιά, Ερυσίχθονα, ή του Λαοκόωντα που τον έζωσαν τα φίδια.

Ακόμα και η «κοινολογία» των μυστηρίων θεωρούνταν απαράβατη. Φιλόσοφοι και ιστορικοί της αρχαιότητας δεν τολμούν να κάνουν την παραμικρή αναφορά στην ιερότητα των μυστηρίων, ενώ οι μετέπειτα θεολόγοι υποστηρίζουν αδιαπραγμάτευτα την ύπαρξή τους.

Σήμερα, τα πράγματα είναι εντελώς διαφορετικά, καθώς ουκ ολίγοι κερδίζουν μεροκάματο ή στήνουν το κοινωνικό τους προφίλ, περιφρονώντας ή ξεφτιλίζοντας την λατρευτική παράδοση του τόπου. Φαίνεται, ως εκεί τους επιτρέπει η όποια συνείδηση τους απέμεινε.

Οι «υπερασπιστές» των ιδιαιτεροτήτων βάλλονται εναντίον της εγχώριας ιδιαιτερότητας, γιατί, λένε, ενισχύει τον σωβινισμό και την μισαλλοδοξία. Ιεροποιούν ό,τι τους βολεύει και αποκαθηλώνουν παραδόσεις αιώνων, γιατί οι «άνθρωποι εξελίσσονται» και οτιδήποτε αντίκειται στην πολυπόθητη εξέλιξη είναι εξόχως επικίνδυνο και καταχρηστικό.

Εποχή βαθιάς περισυλλογής και προστασίας όσων μπορούν ακόμα να προστατευθούν. Γιατί, μπροστά στον ειδησεογραφικό ορυμαγδό της υγειονομικής παραφροσύνης, γινόμαστε εκών άκων υβριστές και καταδότες, ξεφτιλίζοντας ό,τι απέμεινε από παρελθόν μαζί με την λατρευτική παράδοση των προγόνων. Γιατί ό,τι χλευάζεται, προμηνύει σκοτάδια που δεν τα έχουμε ακόμα φανταστεί.

Και κάτι τελευταίο. Το αγαθό της υγείας, είναι αποτέλεσμα τριών κρίσιμων παραμέτρων: της σωματικής, της ψυχοπνευματικής και της κοινωνικής μας ισορροπίας. Τίποτα από τα παραπάνω δεν είναι πια αυτονόητο. Ακριβώς γιατί όσα συμβαίνουν αφανίζουν κάθε ίχνος εδάφους, όπου θα μπορούσε κάπως να στεριώσει η πολύπαθη υγεία μας.

~

*Σημ.: “ασεβείας γραφή”, η περί προσβολής κατηγορία του λατρευτικού συναισθήματος κατά την ελληνική αρχαιότητα

[Δημοσιεύθηκε στο ηλεκτρονικό περιοδικό PolisMagazino]

Είσοδος κινδύνου | Έκτωρ Κακναβάτος

Κάτω από το παράθυρο μου πέρασε πάλι αυτός
δόκανο για φεγγάρια
Το κεφάλι του τετράγωνο κλουβί
μέσα του ένα μάτι
απ’ τα λίγα που περίσσεψαν της νύχτας
μα όχι ψάρι

Σου γράφω μετά από τρεις βροχές
Η απόπειρα μου για το ποιος είναι ο άλλος που είμαι
απότυχε
Τι να σου λέω λοιπόν για τη μοναξιά με λέξεις
Μη δεν είδες θερισμένο κάμπο πέρα πέρα
καταμεσί του απόμαχο βαγκόνι έξω από τις ράγιες
τη σιγαλιά ν’ ακουμπάει πάνω του
δίχως κουδούνι να βοσκάει η ερημιά
κατάψηλα να περιπολούν κοράκια;

Κάτω απ’ το παράθυρο μου πάλι αυτός
Το κεφάλι του εγώ: είσοδος κινδύνου.

[από τη συλλογή Κιβώτιο ταχυτήτων]

Δεν είμαστε παρά η στάχτη του υπεδάφους

i.

Γνώρισα με το σώμα τους ήχους του μεσονυχτίου
τον απόκοσμο βόμβο των κουνουπιών
το σκοτάδι κάθε που ετοιμάζονταν να καταπιεί τη γη

Υπήρξα συνεπής με τη φθορά
και μόνο ο άνεμος, κάποιο ρεύμα απ’ τα δυτικά
ή ο πρωταρχικός νόμος της αδράνειας γνωρίζουν τρόπους
αποδοτικότερους της σιωπής

[ας φανούν τα λόγια αυτά απόρροια
αυθόρμητου εγωισμού]



ii.

Πρώτα η Στροφή του ’31, στη Γυμνοπαιδία αργότερα θ’ αντικρίσω

το παρελθόν και το μέλλον μας. Δεν είμαστε παρά η στάχτη

και η πορσελάνη του υπεδάφους.

Όταν συναντηθούμε η χώρα θα ’χει αλλάξει χέρια
ο πλανήτης θα γίνει το πιο βαρετό μέρος να ζήσει κανείς
κι όλα αθόρυβα θα καταλήξουν στην πλήξη

Θα ’ναι ξημέρωμα όταν συναντηθούμε
απόγευμα μιας εποχής ενδιάμεσης ―
ούτε κρύο ούτε ζέστη
μόνο υγρασία
σαν αγάπη χωρίς παραδοχές
κι αισθήσεις

Κι αν έφευγα σήμερα γι’ αλλού
αν φοβόμουν περισσότερο απ’ όσο τολμώ
αν βιαστικά σμήνη πτηνών, βλαστοκύτταρα
μηχανισμοί αιμοποίησης μας εγκαταλείψουν

αν είναι άλλη χώρα η Ελλάδα την άνοιξη
πάντα στ’ αριστερά μας το κοιμητήριο
γεμάτο λευκό μάρμαρο εισαγωγής



iii.

Κάποτε δεν αντέχεται η καθημερινότητα.
Τα λόγια σας τακτοποιημένα
καθώς οι ζωές σας.

Ένας Μάιος θα μας δικαιώσει όλους.

[Δημοσιεύθηκε και στο ηλεκτρονικό περιοδικό poiein.gr]

Πριν βουλιάξουμε

Δεν μπορείς να λες ότι το κυανό είναι ανώτερο από το λευκό

Οδυσσέας Ελύτης, Τα Μικρά Έψιλον

Ξερολιθιές μες σ’ αγριόχορτα. Στο βάθος σύννεφα. Τότε που πιάνουν οι γρύλοι μαζί με τ’ άλλα ορθόπτερα το τραγούδι τους. Κάτι ακατανόητα τρι τρι που μόλις τ’ ακούς νιώθεις να ξεδιαλύνεται ο κόσμος. Τότε που απ’ τις ρεματιές ακούγονται αρσενικά κοτσύφια κι ο κούκος πριν το σούρουπο. Κι είναι φορές που ο καρδιακός μου παλμός έχει κάτι απ’ τα ημιορεινά της πατρίδας και το δέρμα μου μυρίζει Ελασσόνα.

Την αλφάβητο να πάρουμε απ’ την αρχή της υπαίθρου πριν βουλιάξουμε ξεμωραμένοι οριστικά.

Απολογισμός

Γενάρης, ορεινή Ελασσόνα. Να τρέξουμε, να προλάβουμε τον ήλιο πριν χαθεί. Κατερχόμαστε ζώντες, ανερχόμαστε γυμνοί.

Ο Φλεβάρης μυρίζει φρέσκα εσπεριδοειδή. Αναρωτιέμαι αν υπάρχει κάτι άλλο πέρα από την ποίηση της ήττας. Ρέμπελος, σχεδόν ημίτρελος. Καταφύγιο στον Βουδισμό. 

Μάρτης. Τα γραπτά του Κορνήλιου Αγρίππα στο αίμα μου. Πορεία αντιεξουσιαστών στο κέντρο της πόλης. Ένα μεγαλειώδες τίποτα μας κρατά στη ζωή.

Απρίλης. Εποχή ατολμίας. Όλα είναι δάχτυλα. Το έρχομαι δεν υπάρχει.

Μάης στην Χαλκιδική. Εκκολάπτει ύπνο μέσα του ο κόσμος. Λυπάμαι που δεν έχω τα χέρια σου. 

Ιούνης. Πρώιμο καλοκαίρι στη Θράκη. Όταν βρέχει και μυρίζουν ανθισμένες φλαμουριές, λείπεις.

Ιούλης. Καύσωνας. Απ’ το Καραμπουρνάκι στην πρωτεύουσα. Το Χαμένο Κέντρο του Ζήσιμου Λορεντζάτου.

Αύγουστος. Μια συμφωνία του Μάλερ ή ένας στίχος ελάσσονος ποιητή, έχουν να πουν περισσότερα για τη ζωή από την ίδια τη ζωή.

Σιωπηλά μπάνια του Σεπτέμβρη. Όστρακα πάνω στην υγρή πετσέτα. Κηλίδα στον Σαρωνικό. 

Οκτώβρης. Δεν μου ’μεινε ίχνος εαυτού. Η τυφλότητα του σκύλου, δική μας τυφλότητα.

Νοέμβρης. Επιστροφή στη Θήβα ή τη Σαμαρκάνδη. Ψιλή σαν ψίθυρος βροχή. Νεροποντές και λασπόνερα. Ερχόμαστε από την υγρασία.

Δεκέμβρης. Μέρες σαν πονοκέφαλος. Η γαμημένη μας τρέλα. Ξημέρωμα στη Λάρισα. Η πόλη ένα ζώο μαζεμένο στη γωνιά του.

Τελευταίο προπύργιο ιδιωτικότητας

Ο αυτοπροσδιορισμός και η αποδοχή του φύλου και της σεξουαλικότητας δεν είναι παρά μία χρονοβόρα, επίπονη και βαθιά υπαρξιακή διεργασία του κάθε ατόμου ξεχωριστά που συντελείται εντός των κοινωνικών δομών και δεν υπόκειται σε νομολογίες και κυβερνητικές αποφάσεις χάριν κάποιας φερώνυμης ελευθεριότητας, αποδοχής της διαφορετικότητας και καταπολέμησης του κοινωνικού ρατσισμού.

Η ανθρώπινη ύπαρξη, η ενηλικίωση και εν τέλει η κατάκτηση της ατομικής ταυτότητας είναι αναμφίβολα διαδικασίες οδυνηρές και η οδύνη δεν μπορεί να περιοριστεί ούτε να κρυφτεί πίσω από νόμους, διατάξεις και ηθικούς νεοτερισμούς. Ο πόνος της ενηλικίωσης και της αυτογνωσίας είναι το τίμημα να υπάρχει κανείς σε κοινωνίες ανθρώπων. Η κατάκτηση της ατομικής ταυτότητας είναι διαδικασία μοναχική που διαμορφώνεται κάθε στιγμή από την κοινωνία αλλά και τη διαμορφώνει.

Τουλάχιστον, οφείλαμε να υποψιαστούμε μία εξουσία που θέλει να «βάλει χέρι» (συνοδεία και των άλλων εξουσιαστών) στο τελευταίο προπύργιο ιδιωτικότητας που μας έχει απομείνει. Η καταστρατήγηση ξεκινά από τα συνεχώς πολλαπλασιαζόμενα κοινωνικά δίκτυα –εγκαινιάζοντας ουσιαστικά την εποχή της μη ιδιωτικότητας– για να θέσει οριστικό τέλος η «επίσημη» κοινοβουλευτική διευθέτηση.

Πόσοι ακόμα θεωρούν ότι οι κυβερνήσεις επιδιώκουν το κοινό καλό ή τρέφουν αγαστά αισθήματα για την κοινωνία και τα προβλήματά της; Στον καπιταλισμό δεν χωράει αγάπη και αποδοχή. Χωράνε μόνο σκοπιμότητες, περιχαράκωση και διαχείριση πληθυσμών και, βεβαίως, το κέρδος. Κέρδος ακόμα κι από την πολιτική εκμετάλλευσης του φύλου και της σεξουαλικότητας. Δεν κάνουν τίποτα για εμάς. Τους ίδιους εξυπηρετούν. Ό,τι βγαίνει προς τα έξω δεν είναι παρά μορφές καταστολής και αποπροσανατολισμού.

Εν ολίγοις, δεν έχουμε σίγουρα ανάγκη τους νόμους τους για να χαρούμε τη ζωή μας ως ετερόφυλοι, ομοφυλόφιλοι, αμφισεξουαλικοί, τρανς ή ό,τι άλλο. Ο αυτοπροσδιορισμός μας δεν αφορά κυβερνήσεις και πολιτικά όργανα. Άλλη μια φορά παίζουν με τα μυαλά και τις αντοχές της κοινωνίας. Σκοπός τους να διαλύσουν οριστικά τους εναπομείναντες κοινωνικούς ομοιοστατικούς μηχανισμούς. Τα χέρια της εξουσίας καλά θα κάνουν να παραμείνουν μακριά από την αναφαίρετη ανάγκη αυτοπροσδιορισμού μας.

Η ωρίμανση της κοινωνίας δεν περνά απαραιτήτως μέσα από το κοινοβούλιο. Το κοινοβούλιο δεν αντιπροσωπεύει απαραιτήτως την δημοκρατία και τη μορφή της πολιτείας μας. Το σύνολο σχεδόν των κοινοβουλευτικών εκπροσώπων ζουν σε άλλον κόσμο. Όχι στο δικό μας. Το παιχνίδι τους χοντραίνει. Και χοντραίνει επικίνδυνα.

Συνταγογραφημένα καλοκαίρια

Μας πιάνει τα καλοκαίρια μια τάση να προλάβουμε, να κάνουμε, να πάμε, να ζήσουμε, αγνοώντας ότι ήδη όλα αυτά συμβαίνουν. Αγνοώντας ότι δεν υπάρχουν συνταγές. Τα συνταγογραφημένα καλοκαίρια αλλά και τόσα αλλά που νόμιζα ότι έτσι κι όχι αλλιώς, είναι άλλης πια ζωής, άλλου ανθρώπου. Τα καλοκαίρια ξοδεύονται όπως ξοδεύονται τόσα και τόσα· όπως ξοδεύεται χωρίς να μας ρωτήσει η ζωή. Το ξόδεμα είναι ο νόμος κι όχι η εξοικονόμηση.

Γλυκά από συνταγή αποτυγχάνουν περίτρανα. Θυμάμαι της μάνας ή της μάνας της μάνας μου. Σκάρτο το κέικ, κάθονταν στη μέση, μια αηδία. Και τα γλυκά του κουταλιού που περνούσαν δια πυρός και σιδήρου με τηλέφωνα σε γνωστές, συγγένισσες, γειτόνισσες, πόση ζάχαρη, πόσο βράσιμο, με γλυκόζη ή χωρίς, ζαχάρωναν, ξίνιζαν πριν την ώρα τους. Ή αυτοσχεδιάζεις ή όπως τα ξέρεις και μπορείς. Ιδού ο νόμος. Δεν θα σκάσουμε κιόλας. Έτσι κι αλλιώς η θερμοκρασία των ημερών δεν βοηθά.

Στέκω αμήχανα μπροστά στις διακοπές τους, στις αναμονές τους σε σταθμούς και λιμάνια, στην καταθλιπτική μυρωδιά ξενοδοχείων κι ενοικιαζόμενων δωματίων με θέα το πράσινο ή το γαλάζιο, που πάντα ήταν εκεί αλλά τώρα μας βόλεψε να φωτογραφηθούμε μαζί του. Αμήχανα μπρος στην θλιβερή μελαγχολία εκείνων που φεύγουν να ξεσκάσουν, ν’ αλλάξουν παραστάσεις, να φορτίσουν μπαταρίες. Να ’ναι θλιβερή κι η μελαγχολία, πάει πολύ.

Το καλοκαίρι μου ήταν και είναι όπως κάθε εποχή. Μια απλή καθημερινότητα, σα να μην είχα ποτέ τίποτα να διακόψω. Κι η καθημερινότητα κρύβει ως φαίνεται τις πιο ζηλευτές συγκινήσεις. Φτάνει να μπορείς να δεις. Φτάνει ν’ απλώσεις χέρι ν’ αγγίξεις. Τώρα γιατί έτσι κι όχι αλλιώς, είναι θέμα που αφορά όσους αναζητούν τρόπους να είναι, να κάνουν, να πάνε, έχοντας στο τσεπάκι τους σκασίλες, μικροενοχές και αυτοτιμωρίες.

Το καλοκαίρι δεν είναι παρά άλλη μία εποχή. Μία ακόμα μετάβαση. Είναι στέκω για λίγο, πριν συνεχίσω ξανά. Αλλά στέκω. Το άγχος του αλλού, με άλλους, για όσο, μαραίνει όπως ο πλατύφυλλος βασιλικός στο τραπέζι της βεράντας πού ’μεινε απότιστος στον ήλιο. Το καλοκαίρι είναι καλοκαίρι. Όχι προετοιμασία για κάτι άλλο.

Κάθε τόπος ἒχει τό δικό του Τσερνόμπιλ

Τούτος ο τόπος είναι ένας βράχος

σαν σπαθί κοφτερός που σοφός ο καιρός

θα τον κάνει τραγούδι μια μέρα

και θαρθούν εποχές που οι φτωχές μας ψυχές

το σκοπό του θ’ ακούν στον αγέρα

Νίκος Γκάτσος

Θεωρῶ ὅτι ὁ κάθε τόπος ἒχει τό δικό του «Τσερνόμπιλ».
Τρέμω μέ τήν ἰδέα ἑνός ἐφιαλτικοῦ σχεδίου ἀφανισμοῦ τῆς πολιτιστικῆς κοινότητας τῶν ἐθνῶν.
Στή χώρα μας συνέβη πρίν κάποια χρόνια.
Ἒτσι μεταλλάχθηκε ὁ πολιτισμικός ἱστός τῆς χώρας
καί τό pH τῆς κοινωνίας.
Ἒκτοτε ἀκολούθησαν πολιτικές τερατογεννέσεις.
Τελευταῖα ἀσχολοῦνται μαζοχιστικά μέ τό πρωτογενές πλεόνασμα.
Κανέναν δέν ἒχω ἀκούσει νά ψελλίζει ἒστω καί μιά λέξη γιά τό πρωτοφανές πνευματικό ἒλλειμμα.
Μιά τηλεορασόπληκτη κοινωνία «ἐπιβιώνει πνευματικά» χωρίς
νά ἒχει καταλάβει ὅτι ἒχει μεταμορφωθεῖ σέ ζόμπι.
Κάποτε ὁ ἱστορικός τοῦ μέλλοντος γιά νά ἀναγνωρίσει
τήν ἰδιοσυγκρασία τοῦ λαοῦ μας θά πρέπει νά ἀνατρέξει
στίς μετρήσεις τηλεθέασης.
Καί τά παιδιά;
Ἄφρονες Ἕλληνες, παράφρονες πολιτικοί, δέν ἀφουγκράζεστε
τήν ἀγωνία καί τήν ὀργή τους;
Καί ὅλα αὐτά ἐν ὀνόματι μιᾶς ἐπικίνδυνης οὐτοπίας: τῆς ἐξουσίας, ὅποιας ἐξουσίας.
Νά τή χαίρεστε.
Ὃμως: ἡ πολιτική εἶναι ἓρμαιο τοῦ χρόνου.
Ἡ δημιουργική τέχνη εἶναι ἄχρονη.
Καί γιά νά τελειώνουμε: ὁ Παπανδρέου πέθανε, ὁ Βαμβακάρης ζεῖ.

Σταῦρος Ξαρχάκος
Ἀθήνα, 30 Μαΐου 2017

[πηγή: www.musicpaper.gr]

Κι εγώ και όλοι

Σκεπάζουν με σάρκα τα κόκαλα,
βάζουν μέσα κανένα μυαλό,
καμιά ψυχή, κάπου-κάπου,
κι έτσι οι γυναίκες πετάνε
τα βάζα στους τοίχους,
κι οι άντρες πίνουν
σαν τρελοί,
κι όλοι ψάχνουν
αυτόν τον έναν που τους αναλογεί
και κανείς δεν τον βρίσκει,
μα συνεχίζουν
να ψάχνουν
σκαρφαλώνοντας από κρεβάτι
σε κρεβάτι

Δεν υπάρχει
ελπίδα:
κολλήσαμε όλοι μας
στην ίδια μοίρα.

Γεμίζουν οι χωματερές,
γεμίζουν οι μάντρες.
Γεμίζουν τα τρελάδικα, γεμίζουν τα νοσοκομεία,
τα νεκροταφεία.

Τίποτε άλλο, όμως, δε
γεμίζει.

[Τσαρλς Μπουκόφσκι, Η αγάπη είναι ένας σκύλος απ’ την κόλαση,

μτφρ: Γιώργος Μπλάνας]

Νυχτερινές Απουσίες #22

Για ’κείνες τις μέρες που τίποτα δεν μπόρεσα να γράψω, για τον απρόσμενο αέρα λίγο πριν τις έξι το απόγευμα, για τη μεταμεσονύκτια βροχή μιας Δευτέρας. Για τον εκούσιο ως λέγεται θάνατο του Ιωάννη Συκουτρή στον Ακροκόρινθο τον Σεπτέμβρη του ’37. Για το σώμα που ταράζεται και το συγχωρώ δείχνοντάς του αδιαφορία. Θρέφω μ’ αέρα τα κύτταρα, γευματίζω με φίλους στη σκιά κάποιου δρόμου. Ο εαυτός μου ακέραιος και αφελής. Θέλω να πω σ’ αγαπώ και σηκώνεται σκόνη. Για τους ανθρώπους που κοίταξα στα μάτια και ’κείνους πού ’ταξα ότι θα ’μαι κοντά τους για πάντα. Για το φθινόπωρο που βαθαίνει κι αναμετριέται μ’ απουσίες. Για τη σοφία των ανθρώπων που στερεύει στα δύσκολα. Εκεί μόνο δόντια και νύχια και δάχτυλα. Λακτίσματα στο κενό, έντονα βλέμματα σα να ’χει ήδη συντελεστεί το κακό.

[Δημοσιεύθηκε στο ηλεκτρονικό περιοδικό ΘΡΑΚΑ]

Νυχτερινές Απουσίες #02

Με τα λιγότερα έξοδα την σήμερον ημέρα μπορείς να εκμηδενίσεις τον εαυτό σου. Ας πούμε εγώ, όταν επικοινωνώ με τα πλέον αμφίβολα άτομα, αισθάνομαι μια απερίγραπτη ηδονή. Πολύ συχνά, μάλιστα, ακροβατώ στο ένα μου πόδι, προσπαθώντας να καταλάβω από πού φυσάει ο άνεμος. Δεν φοβάμαι πια. Διαπρέπω και χωρίς τους φόβους μου. Που και που μνημονεύω τους προγόνους μη τυχόν και μου ‘ρθει καμιά στραβή. Ή όταν λέω κάτι και το εννοώ, ο κόσμος γελάει μαζί μου χωρίς λόγο.

 

Κι η καρδιά, φαγωμένη από καιρό, βγάζει όταν μπορεί κι αυτή τα χούγια της. Πονάει, δε λέω, αλλά αν πρέπει ν’ αγνοήσω έναν πόνο, αυτός είναι της καρδιάς. Από την άλλη και φαγωμένη να μην ήταν πάλι μισός θα ένιωθα. Έπειτα, τα νεύρα μου. Απ’ αυτό που χάνω τον έλεγχο και δεν αισθάνομαι ούτε τι λέω ούτε σε ποιον απευθύνομαι. Έχει άλλες αποχρώσεις εμένα η γλώσσα μου. Επιχρωματίζω κάθε τι που μπορεί να μου φράξει τον δρόμο. Όσο για τις ημέρες που έρχονται, έχω μαζέψει γκρίνια και παράπονο που θα ακούγονται για μήνες απ’ τα μεγάφωνα του μυαλού μου. Μέχρι να μερακλωθώ απ’ το τίποτα και εκπνεύσω.

 

[Δημοσιεύθηκε στο ηλεκτρονικό περιοδικό ΘΡΑΚΑ]

Πολυτέλεια

Κατά βάθος η γραφή δεν απελευθερώνει

κατατρώει φωνές, δάχτυλα και μάτια

τρέφεται απ’ τα καλύτερα χρόνια μας

 

Ι.

Μια κάποια μέρα θα βάλεις φωτιά σε όσα σου ανήκουν, θα αποδεχτείς την ανάγκη να υπάρχεις σα να μην υπάρχεις, θα πλησιάζεις και θα απομακρύνεσαι, προσφέροντας τριαντάφυλλα σε αγνώστους τυλιγμένα σ’ εφημερίδα. Μια κάποια μέρα λίγο πριν τα τριάντα η μεταφυσική σου θα κάνει φτερά κι εσύ ατάραχος θα πλησιάζεις τα χέρια σου στα χέρια των άλλων και η ζωή θα κυλάει ήρεμα. Μαγιάτικη υγρασία σαν κατάρα που δεν έπιασε, σαν απόφαση της στιγμής, όπως όταν τινάζεις απ’ την πετσέτα τα κομμένα σου νύχια, όπως όταν φοράς χωρίς ενοχές ασιδέρωτα ρούχα. Οι ενοχλήσεις στο λαιμό θα ‘ναι το βάρος των άλλων που φέρεις μέσα σου. Μια κάποια μέρα θα σεβαστείς τις καταχρήσεις σου, θα φιλήσεις με γλώσσα το τσαλακωμένο σου εγώ και θα γεμίσεις μόνος σου χαλίκια τα παπούτσια. Μια κάποια μέρα θα ξεχαστούν οριστικά οι πόλεις, τα ταξίδια κι οι έρωτες και θα ‘ναι καλύτερα έτσι, όπως η ανεργία που δεν είναι παρά άγνοια κινδύνου σε καιρό πολέμου. Μια κάποια μέρα δεν θα ‘χεις ιδέα τι πάει να πει ζωή και τότε θα αρχίσεις να ζεις πραγματικά.

ΙΙ.

Είναι πολυτέλεια η τρέλα, τα αλλόκοτα μάτια σου, η αστεία μυρωδιά σου, το νεαρό της ηλικίας σου. Είναι πολυτέλεια να μην έχεις τίποτα στ’ όνομά σου, να χάνεσαι ξυπόλητος σε έρημους δρόμους, να μην βρίσκεις τα κατάλληλα λόγια, να ξεμπροστιάζεις τον θρασύδειλο εαυτό σου ή να χάνεις ό,τι αγαπάς χωρίς σοβαρές λέξεις και συγγνώμη. Είναι πολυτέλεια να παρεξηγείς χωρίς να παρεξηγείσαι, να μην κάνεις εκπτώσεις στην επικριτική σου στάση ή να ζεις μια άδεια ζωή, γεμάτη μικρές κι ανόητες χαρές. Είναι πολυτέλεια το αχόρταγο βλέμμα, το απέραντο των οσμών και των γεύσεων, η μουσική, το παρελθόν και το πράσινο έξω από τους τοίχους σου. Είναι πολυτέλεια να περιπλανιέσαι χωρίς σκοτούρες, να ζεις στο βάθος της απραγίας σου, στο πάθος της αθωότητάς σου, να ζεις, να ζεις μόνος, πραγματικά μόνος, με κάτι λίγο σαν αγάπη, λίγο φαγητό και ελάχιστες απαιτήσεις.

[Δημοσιεύθηκε στο ηλεκτρονικό περιοδικό ΛΥΚΟS]

Κενός

Κατηγορηματικά κενός
απαρχαιωμένος
μ’ ένα φιλί
για όλους τους σκλαβωμένους.

Αναισθησία

 

 

Το αλκοόλ είναι η αναισθησία που χρησιμοποιούμε

για να αντέξουμε την εγχείρηση της ζωής

 

[George Bernard Shaw]

Θυμήσου με όταν ξυπνήσεις

Στον Θάνο


Να μπω να βγω

ν’ ακούσω φωνές

να ετοιμαστώ για επανάσταση

Είναι αλλιώς όταν μπορείς

και δεν θέλεις

αίνιγμα και απάντηση μαζί

Ανακατεύεις μαλλιά

φρύδια

βάσανα

Αυτό είναι το μυστικό

Να ’σαι πάντα προδομένος

κι αμήχανος

Σωτήρας ψυχών και σωμάτων

Έτσι κι αλλιώς

θα ’σαι πάντα το βαρύ παλτό

της βόλτας μου